ไขข้อข้องใจเรื่องไฟฟ้า: โวลต์, แอมป์, วัตต์ ต่างกันยังไง?

 หลายคนคงเคยได้ยินคำว่า “โวลต์” “วัตต์” และ “แอมป์” กันอยู่แล้วใช่มั๊ยคะ ? แต่เวลาเราไปเลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้า แล้วแอบงงว่ามันคืออะไรและต่างกันอย่างไร วันนี้เราคำตอบ แบบเข้าใจง่ายๆ ค่ะ

Q: "โวลต์ (Volt หรือ V)" คืออะไร?

A: โวลต์ คือ "แรงดันไฟฟ้า"  เพื่อให้เห็นภาพง่ายๆ ให้ลองนึกถึงน้ำในท่อ ถ้าท่อนั้นมีแรงดันสูง น้ำก็จะยิ่งพุ่งไปได้ไกล แรงดันไฟฟ้าก็เช่นกัน ยิ่งโวลต์สูงก็ยิ่งมีแรงผลักให้กระแสไฟฟ้าเดินไปได้ไกลขึ้น โดยไฟฟ้าที่เราใช้ตามบ้านทั่วไปจะมีแรงดันอยู่ที่ 220V ค่ะ

Q: "แอมป์ (Ampere หรือ A)" คืออะไร?

A: แอมป์ คือ "กระแสไฟฟ้า" ให้คุณนึกถึงปริมาณการใช้ไฟ ยิ่งเราเปิดใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าพร้อมกันหลายๆ เครื่อง หรือใช้เครื่องที่กินไฟมากๆ ปริมาณการใช้ไฟก็จะมากขึ้น ค่าแอมป์หรือกระแสไฟที่ไหลผ่านระบบก็จะยิ่งสูงขึ้นตามไปด้วยค่ะ

Q: "วัตต์ (Watt หรือ W)" คืออะไร?

A: วัตต์ คือ "กำลังไฟฟ้า" หรือพูดง่ายๆ คือปริมาณพลังงานไฟฟ้าที่เครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นนั้นๆ ใช้จริง ในการทำงาน เช่น หลอดไฟ 10 วัตต์ หรือพัดลม 50 วัตต์ ตัวเลขนี้จะบอกให้เรารู้ว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าชิ้นไหนกินไฟมากหรือน้อยค่ะ

Q: แล้วเราจะคำนวณจำนวนวัตต์ ในการเลือกเครื่องใช้ไฟฟ้ายังไง

A: เรามีวิธีหาค่าวัตต์ตามสูตรไฟฟ้าพื้นฐานเลยค่ะ คือ

P=I×V

หรือ กำลังไฟฟ้า (วัตต์) = แรงดันไฟฟ้า (โวลต์) ×กระแสไฟฟ้า (แอมป์) นั่นเองค่ะ

ตัวอย่างการคำนวณ: > หากเครื่องใช้ไฟฟ้าใช้กับไฟบ้านระบบ 220 โวลต์ (V) และกินกระแสไฟ 5 แอมป์ (A) เมื่อนำมาคูณกัน (220×5) จะได้กำลังไฟเท่ากับ 1,100 วัตต์ (W) ครับ (หมายเหตุ: อ้างอิงที่ค่า Power Factor = 1)

Q: รู้เรื่อง โวลต์, แอมป์, วัตต์ แล้วมีประโยชน์อย่างไรในการเลือกซื้ออุปกรณ์ไฟฟ้า?

A: เมื่อเราเข้าใจความสัมพันธ์ของทั้ง 3 ตัวนี้แล้ว เวลาเราไปเลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์พ่วงต่างๆ เราจะสามารถเลือก "สายไฟ" หรือ "เบรกเกอร์" ให้เหมาะสมและปลอดภัยต่อการใช้งานได้ง่ายขึ้นมากค่ะ เช่น รู้ว่าเครื่องใช้ไฟฟ้ากี่วัตต์ จะได้เลือกขนาดแอมป์ของเบรกเกอร์และสายไฟที่รองรับได้อย่างถูกต้อง ทำให้ไม่เกิดปัญหาไฟเกินหรือไฟฟ้าลัดวงจรนั่นเองค่ะ